Grafik Tasarım

UI ve UX Tasarım Nedir? Aralarındaki Farklar Nelerdir?

ux-ui-nedir-aralarindaki-farklar

En temel düzeyde, kullanıcı arayüzü (UI), bir kişinin bir ürün veya hizmetle etkileşime girmesini sağlayan ekranlar, sayfalar ve görseller, düğmeler ve simgeler gibi öğelerdir. Kullanıcı deneyimi (UX) ise, bir kişinin bir şirketin ürün ve hizmetlerinin her yönüyle etkileşime girerken sahip olduğu deneyimdir.

İnsanların bu terimleri birbirinin yerine veya bazen yanlış kullanması yaygındır. Hiç merak ettiyseniz, “UI nedir, UX nedir ve aralarındaki fark nedir?” aralarındaki farkları daha iyi anlamak için UI ve UX’i biraz daha derinlemesine inceleyeceğiz.

UI Nedir?

Basitçe ifade etmek gerekirse, kullanıcı arayüzü (UI), bir kullanıcının dijital bir ürün veya hizmeti kullanmak için etkileşime girmesini sağlayan öğelerdir. Bu dokunmatik ekranlar, klavyeler, sesler ve hatta renkler bile olabilir. Bununla birlikte, kullanıcı arayüzünün evrimini anlamak için, geçmişi ve en iyi uygulamalara ve bir mesleğe nasıl dönüştüğü hakkında biraz daha fazla bilgi edinmek faydalı olacaktır.

Kullanıcı Arayüzünün Kısa Bir Geçmişi

1970’lerde, bir bilgisayar kullanmak istiyorsanız, komut satırı arayüzünü kullanmak zorundaydınız. Bugün kullanılan grafik arayüzler henüz ticari olarak mevcut değildi. Bir bilgisayarın çalışması için, kullanıcıların basit bir görevi tamamlamak için görünüşte sonsuz kod satırı gerektiren programlama dili aracılığıyla iletişim kurması gerekiyordu.

1980’lerde ilk grafik kullanıcı arabirimi (GUI), Xerox PARC’daki bilgisayar bilimcileri tarafından geliştirildi. Bu çığır açan yenilikle, kullanıcılar artık simgeler, düğmeler, menüler ve onay kutuları aracılığıyla görsel olarak komutlar göndererek kişisel bilgisayarlarıyla etkileşime girebilirler.

ui-nedir

Teknolojideki bu değişim, herhangi birinin bilgisayar kullanabileceği, kodlamaya gerek olmadığı anlamına geliyordu ve kişisel bilgisayar devrimi başladı.

1984’te Apple, günümüzde kullandığımız Mouse (fare) ile kullanılan ilk bilgisayar olan Macintosh’u piyasaya sürdü. Macintosh, bu tür bir arabirimi kullanan başarılı bir bilgisayardı.

Kişisel ve ofis bilgisayarlarının erişilebilirliği ve yaygınlığı, arayüzlerin kullanıcılar düşünülerek tasarlanması gerektiği anlamına geliyordu. Kullanıcılar bilgisayarlarıyla etkileşime giremezlerse, satış olmazdı. Sonuç olarak, UI tasarımcısı doğdu.

Artık kullanıcı arayüzü tasarımcıları yalnızca bilgisayar arayüzlerinde değil, cep telefonlarında, artırılmış ve sanal gerçeklikte ve hatta ses, hareket ve ışık gibi “görünmez” veya ekransız arayüzlerde (sıfır UI olarak da adlandırılır) çalışıyor.

Günümüzün UI tasarımcısı, web siteleri, mobil uygulamalar, giyilebilir teknoloji ve akıllı ev cihazları üzerinde çalışmak için neredeyse sınırsız fırsata sahiptir. Bilgisayarlar günlük yaşamın bir parçası olmaya devam ettikçe, her yaştan, geçmişten ve teknik deneyime sahip kullanıcının etkin bir şekilde kullanabileceği arayüzlere ihtiyaç duyulacaktır.

UX Nedir?

Kullanıcı deneyimi veya UX, kullanıcı arayüzündeki iyileştirmelerin bir sonucu olarak gelişti. Kullanıcıların etkileşime girebilecekleri bir şey olduğunda, olumlu, olumsuz veya tarafsız deneyimleri, kullanıcıların bu etkileşimler hakkında nasıl hissettiğini değiştirdi.

ux-nedir

Bilişsel bilim adamı Don Norman, Apple’da çalıştığı 1990’ların başında “kullanıcı deneyimi” terimini türetmekle tanınır ve bunu şu şekilde tanımlar:

“Kullanıcı deneyimi”, son kullanıcının şirketle, hizmetleriyle ve ürünleriyle etkileşiminin tüm yönlerini kapsar.

UX tasarımcıları, kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayan ve istenen sonucu sorunsuz bir şekilde elde etmelerini sağlayan bir ürün veya hizmet sunmasını sağlamaktan sorumludur.

UX tasarımcıları, araştırma ve deney yoluyla kullanıcılarını anlamak için UI tasarımcıları, UX araştırmacıları, pazarlamacılar ve ürün ekipleriyle yakın bir şekilde çalışır.

UI ve UX Arasındaki Fark Nedir?

En temel düzeyde UI, bir kişinin bir ürün veya hizmetle etkileşime girmesini sağlayan tüm unsurlardan oluşur. UX ise, o ürün veya hizmetle etkileşimde bulunan bireyin tüm deneyimidir.

Don Norman ve Jakob Nielsen, şunları söylediklerinde bunu güzelce özetlediler:

UI açıkça tasarımın son derece önemli bir parçası olsa da, kullanıcı deneyimini (UX), kullanıcı arayüzünden (UI) ayırmak önemlidir. Örnek olarak, film incelemeleri içeren bir web sitesi düşünün. Bir film bulmak için kullanıcı arabirimi mükemmel olsa bile, temel veritabanı yalnızca büyük stüdyolardan filmleri içeriyorsa, küçük bir bağımsız sürüm hakkında bilgi isteyen bir kullanıcı için UX zayıf olacaktır.

Örneğin Google’ı ele alalım. “Google” ın yaygın olarak kabul görmesi, şirketin bu deneyimi ve beklentiyi ne kadar iyi karşıladığını gösterir. Bir kişinin bilmek istediği her şeye göz açıp kapayıncaya kadar erişmesini sağlıyor.

Şimdi, Google’da her arama yaptığınızda, bir sonuç almanın 15 saniye sürdüğünü ve artık sorunuza anında yanıt alamayacağınızı hayal edin. Arayüz aynı kalsa bile, Google ile deneyiminiz önemli ölçüde kötü olacaktır.